Sağlık taramalarının amacı henüz belirti oluşturmamış bazı hastalıkların erken dönemde tespit edilebilmesidir. Ancak tarama programları yalnızca yaşa göre belirlenmez; aile öyküsü, genetik yatkınlık, sigara kullanımı, önceki hastalıklar ve kişinin genel sağlık durumu tarama programını değiştirebilir.
20’li ve 30’lu Yaşlar
Bu dönemde genel sağlık kontrollerinin yanında kadınlarda jinekolojik kontroller önem kazanır. Meme ile ilgili şikâyeti bulunan genç kadınlarda doktor değerlendirmesi sonrasında ultrason tercih edilebilir. Ailesinde genç yaşta meme kanseri görülen veya genetik olarak yüksek risk taşıyan kadınlarda ise standart tarama programından daha erken ve farklı yöntemlerle takip gerekebilir.
40’lı Yaşlar: Mamografi Yaşı
Meme kanseri taraması açısından 40 yaş önemli bir dönemdir. Farklı sağlık kuruluşlarının tarama aralıklarına ilişkin önerileri değişebilmekle birlikte güncel USPSTF önerisi, ortalama risk grubundaki kadınlarda 40-74 yaş arasında iki yılda bir mamografi yapılması yönündedir. ACR ise yıllık mamografi yaklaşımını desteklemektedir. Dolayısıyla kişinin kendi doktoruyla uygun tarama aralığını belirlemesi önemlidir.
50 Yaş ve Sonrası
Bu dönemde meme sağlığının yanında kolon ve diğer hastalıklar açısından taramalar daha fazla önem kazanır. Kadınlarda menopoz sonrası kemik sağlığı değerlendirmesi de kişisel risk faktörlerine göre gündeme gelebilir.
75 Yaş Sonrası Mamografi Yapılır mı?
Bu konuda herkese uygulanabilecek tek bir yaklaşım bulunmamaktadır. USPSTF, 75 yaş ve üzerindeki kadınlarda mamografinin yarar-zarar dengesi konusunda mevcut kanıtların yeterli olmadığını belirtmektedir. Bu yaş grubunda karar kişinin genel sağlık durumu ve yaşam beklentisi dikkate alınarak hekimle birlikte verilmelidir.
Tarama ile Tanısal Tetkik Aynı Şey Değildir
Tarama testleri şikâyeti olmayan kişilere yönelik planlanır. Ele gelen meme kitlesi, kanama, sürekli ağrı veya başka bir belirti varsa yaşınız tarama yaşının altında olsa dahi doktor değerlendirmesi gerekebilir.
Bursa’da yaşınıza ve doktorunuzun yönlendirmesine uygun görüntüleme tetkikleri konusunda TOMOKAY Tıbbi Görüntüleme Merkezi‘nden bilgi alabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaç yaşında ilk mamografi çektirilmeli?
Ortalama risk grubundaki kadınlarda güncel kılavuzlar 40 yaşından itibaren taramayı önermektedir; kişisel risk durumuna göre bu yaş erkene çekilebilir.
Ailemde meme kanseri öyküsü varsa taramaya ne zaman başlamalıyım?
Aile öyküsü ve genetik risk faktörleri bulunan kadınlarda standart yaşlardan daha erken başlayan bir tarama programı hekim tarafından planlanabilir.
Tarama testi ile tanısal test arasındaki fark nedir?
Tarama, şikâyeti olmayan kişilerde erken tespit amacıyla yapılır; tanısal test ise mevcut bir şikâyet veya bulgunun araştırılması için yapılır.
